1. średniowieczny dramat religijno-dydaktyczny o tematyce zaczerpniętej z Biblii, apokryfów i żywotów świętych, wyrosły z kościelnych obrzędów liturgicznych w XII-XIII wieku, a od XVI wieku bywał odgrywany na placach miejskich; 2. religijne obrzędy starożytnych Greków, Egipcjan, Hindusów dostępne dla wtajemniczonych (tzw. mystów), z których najbardziej znane to orgie dionizyjskie, misteria Kabirów i misteria eleuzyńskie; 3. przenośnie: tajemnicze, niezbadane zjawisko, proces; tajemnica